TAPUNUZU KONTROL ETTİNİZ Mİ?
Şu anda oturduğunuz veya kiraya verdiğiniz evin, sahibi olduğunuz yazlığın, dükkan ya da mağazanın tapusunu kontrol ettiniz mi? Etmediyseniz, tapuyu bulup dikkatle bakın; tapunuz "kat irtifaklı arsa tapusu" ise, bu yazıyı okumaya devam edin. Ancak tapu senedinde; apartman dairesi, dükkan, mağaza vs. yazıyorsa, okumanıza gerek yok.

KAT İRTİFAKLI TAPU
Ev, yazlık, dükkan ya da mağaza edinme olayında, aşağıdaki gibi oluyor.
1- İnşaat devam ederken, proje üzerinden gayrimenkul alınıyor. Müteahhit firma, bu aşamada ancak arsa tapusu verebiliyor. Ancak, arsa tapusunda (...) No.lu bağımsız bölümün, kat irtifakı olduğu belirtilerek tapu veriliyor.
2- Kooperatife üye olunuyor. Kooperatif inşaatı bitme aşamasına geldiğinde, kuralar çekiliyor ve kurada çıkan evin No.sunu belirten, kat irtifaklı arsa tapusu veriliyor.
3- Arsa karşılığı, müteahhitten belli sayıda daire, dükkan ya da mağaza alınıyor. Arsa, zaten arsa sahibinin üzerine kayıtlı olduğu için, inşaat bittiğinde, müteahhit arsa sahibine satış yapmıyor. Ancak, tapuda "kat irtifakı" tesis ediliyor.
4- Bitmiş inşaattaki daire, dükkan ya da mağaza müteahhit firmadan alınıyor. Bu aşamada müteahhit genellikle, kat irtifaklı tapu veriyor. Bazı müteahhitler ise, bağımsız bölümlerin, "cins değişikliği" harcını ödeyip, tapuyu kat irtifakı olmadan; daire, dükkan ya da mağaza olarak veriyorlar.
5- İkinci el gayrimenkul olarak, daha önce müteahhitten gayrimenkul alan kişinin sattığı gayrimenkul alınıyor.
6- Kendi arsası üzerine bina inşa edenler, inşaat bittiğinde, konutların ya da dükkan ve mağazaların sahibi oluyorlar.

Yukarıdaki yollardan birini izlemek suretiyle daire, yazlık, dükkan ya da mağaza edinenlerin, yüzde 90"ının "kat irtifakı kurulan" gayrimenkul tapusu var. Binanın iskanı alınmış ancak tapuda "cins değişikliği" yapılmamış. Oysa bu kişilerin, gayrimenkulü edindikten sonra "cins değişikliği" için, gayrimenkulün iskanının alındığı yılın sonuna kadar 2 No.lu "Harç Beyannamesi" ile ilgili vergi dairesine başvuruda bulunup, binde 15 oranında harç ödemeleri gerekiyordu. Ancak, çok kişi, böyle bir olayın ya da yasanın varlığından habersiz olduğu için, bu harcı ödemedi.

ŞİMDİ NE OLACAK?
Yasaları bilmemek, mazeret değil. Şu anda, gayrimenkul sahiplerinin yüzde 90"ı, cins değişikliği yaptırıp binde 15 harcı ödememiş durumdalar. Her an yüzde 50 oranında hesaplanan ilave harç, ceza ve gecikme faiziyle karşı karşıya kalabilirler. Bundan kurtulmanın yolu çok basit; ödeyip kurtulmak. Tapularınızı dikkatle kontrol edin ve oturduğunuz evin, yazlığınızın, kira aldığınız ev, dükkan veya mağazanın, "kat irtifaklı arsa tapusu" varsa, Vergi Barışı Yasası"ndan yararlanmak suretiyle ödemek için, 21 Nisan 2004 tarihine kadar, 9 eşit taksitte ödeme yapabilirsiniz.
Bunun için, gayrimenkulün iskanının alındığı tarihteki değerinin şu andaki maliki tarafından Vergi Barışı Yasası"nın altıncı maddesi hükümlerine göre beyan edilmesi mümkün. Cins değişikliği ile ilgili işlemlerin, ne şekilde yaptırılacağı ve formaliteleri konusunda, herhangi bir tapu sicil muhafızlığından bilgi alınabilir.
Ancak bu işlemler ve başvuru için 21 Nisan 2003"e kadar zamanınız var. Süre uzatılmayacağı için, acele etmenizde yarar var. Aksi halde, bugün hesaplananın birkaç katı ödeme yapmak zorunda kalabilirsiniz. Bizden hatırlatması...
Ancak bu işlemler ve başvuru için 21 Nisan 2003"e kadar zamanınız var. Süre uzatılmayacağı için, acele etmenizde yarar var. Aksi halde, bugün hesaplananın birkaç katı ödeme yapmak zorunda kalabilirsiniz. Bizden hatırlatması...

Şükrü KIZILOT